De avond viel langzaam over het huis aan de rand van de stad, waar Phillip, vierenveertig jaar oud – al had hij zichzelf altijd op zijn tweeënveertigste gehouden, uit een soort ijdele weerstand tegen de tijd – de zorg had gekregen over het kleine hondje van zijn dochter Elke. Het was een onooglijk wezen, een Yorkshireterriër of iets dergelijks, met een vacht zo fijn als zijde en een lijfje dat nauwelijks meer woog dan een kilo of twee. “Pas jij vanavond op Fien?” had Elke gevraagd, met die achteloze vrolijkheid van de jeugd die nog gelooft dat de wereld zich naar haar wenst voegt. Ze was eenentwintig, lang en slank, met het haar van haar moeder en de ogen van hemzelf, en ze ging uit met vrienden naar een of ander feest waar hij niet over nadacht, want vaders denken niet te diep over de nachten van hun dochters.

Phillip had ja gezegd, zoals hij altijd ja zei tegen haar verzoeken, uit een mengeling van liefde en een vage, onuitgesproken schuld die hem al jaren achtervolgde als een schaduw in de kerk. Hij was alleen in het huis, zijn vrouw al jaren dood, of in elk geval afwezig in de herinnering, en de kamers ademden een stilte die alleen onderbroken werd door het tikken van de grote staande klok in de hal. Het was een oud huis, met houten vloeren die kraakten onder zijn zware tred, en ramen die uitkeken op een tuin waar de rozen al verwelkt waren in de late zomer.

Hij begon de avond zoals een man van zijn leeftijd dat doet: met een glas jenever, niet te vol, en een boek dat hij al maanden probeerde te lezen, iets van Reve zelf misschien, of een ander dat de zonde en de verlossing bezong. Fien lag op haar mandje in de hoek van de woonkamer, een klein, ademend klontje warmte, en keek hem aan met die donkere, vochtige ogen die dieren soms hebben – ogen die niets vragen en alles verdragen. Phillip streelde haar eerst afwezig, zijn grote hand over de zachte rug, en voelde hoe het diertje trilde onder zijn aanraking, niet van angst, maar van die instinctieve overgave die alle schepselen eigen is aan de hand van de mens.

De uren verstreken traag. Hij at een eenvoudig maal – brood, kaas, een paar plakken ham – en dacht aan zijn dochter, aan hoe ze als kind op zijn schoot had gezeten, aan hoe de tijd haar had veranderd in een vrouw die hij nauwelijks meer herkende. Er was een droefheid in hem, een katholieke droefheid die hij nooit helemaal had kunnen afschudden, ook al ging hij zelden meer naar de mis. God zag alles, fluisterde de stem in zijn hoofd, maar God zweeg ook vaak, en in die stilte lagen de mogelijkheden van de zonde verborgen als slangen onder het gras.

Om negen uur liet hij Fien uit in de tuin. Het hondje dribbelde over het gras, snuffelde aan de struiken, en hij stond daar in het donker, zijn zware lichaam tegen de deurpost geleund, en voelde een vreemde rust over zich komen. Terug in huis speelde hij wat met haar, gooide een balletje dat ze nauwelijks kon dragen, en lachte zachtjes om haar onhandigheid. Haar kleine pootjes tikten op de vloer, en hij merkte hoe zijn blik steeds vaker afdwaalde naar dat tere, roze plekje onder haar staartje, dat klontje dat zo onschuldig leek, zo volkomen weerloos.

De klok sloeg tien uur. Phillip schonk zichzelf nog een glas in, ditmaal voller, en ging op de bank zitten. Fien sprong bij hem op, zoals ze vaak deed bij Elke, en nestelde zich tegen zijn dij. Hij voelde de warmte door zijn broek heen, de lichte druk van haar lijfje, en iets in hem begon te roeren. Het was geen plotselinge lust, nee, het was iets langzamers, iets dat groeide uit de eenzaamheid van de avond, uit de herinnering aan aanrakingen die hij al te lang had ontbeerd. Hij aaide haar buik, voorzichtig, en het diertje draaide zich op haar rug, de pootjes in de lucht, een gebaar van volkomen vertrouwen.

In de stijl van de grote zondaars uit de literatuur – Reve zou het hebben begrepen, met zijn mengeling van vroomheid en wellust – begon Phillip te praten tegen het hondje. “Klein beestje,” mompelde hij, “jij weet niets van de last van het vlees.” Zijn vingers gleden lager, over de zachte vacht, en hij voelde hoe zijn eigen lichaam reageerde, de zware pik in zijn broek die zich oprichtte als een oude herinnering aan zonde. Hij schaamde zich niet meteen; schaamte kwam later, altijd later. Eerst was er de nieuwsgierigheid, de tedere verkenning van het verbodene.

Hij tilde haar op, hield haar tegen zijn borst, en voelde het snelle hartslagje. De klok tikte verder. Elf uur naderde. Phillip stond op, liep naar de slaapkamer – niet de zijne, maar die van Elke, waar het bed nog rook naar haar parfum – en legde Fien neer op de sprei. Het hondje keek hem aan, kwispelend, onwetend. Hij kleedde zich langzaam uit, zijn grote, zware lichaam ontblootend in het schemerlicht van de lamp. Zijn pik, dik en zwaar, stond rechtop, een monument van mannelijke eenzaamheid.

Met oneindige voorzichtigheid, alsof hij een sacrament verrichtte in een verlaten kapel, spreidde hij haar pootjes. Het kleine klontje was daar, roze en vochtig, kleiner dan hij zich had kunnen voorstellen. Hij spuugde in zijn hand, smeerde zichzelf in, en drukte de eikel tegen dat tere openingetje. Fien piepte zachtjes, maar bewoog niet weg. Phillip duwde voorzichtig, heel voorzichtig, en voelde hoe de hitte hem omsloot, hoe het kleine lichaam zich rekte om hem te ontvangen. Het was een zonde zo diep dat woorden tekortschoten, een vereniging van vlees en onschuld die hem deed trillen.

De klok in de hal sloeg elf uur – elf heldere slagen die door het huis echoden als een oordeel. Op dat moment zat zijn grote, zware pik diep in het kleine klontje van het beestje, begraven tot aan de wortel in dat warme, nauwe holletje. Phillip bewoog langzaam, met lange, diepe stoten, zijn handen om haar ruggetje geklemd. Het hondje hijgde, een mengeling van instinct en overgave, en hij voelde hoe de spanning in hem groeide, de ballen die zwaar waren van zaad, van maanden, jaren misschien, van onthouding.

Hij dacht aan de schrijvers, die de zonde hadden beschreven als een weg naar God, of in elk geval naar de erkenning van de eigen nietigheid. “Vader, vergeef mij,” fluisterde hij, maar zijn heupen bleven bewegen, harder nu, dieper. Het kleine lijfje onder hem schokte mee, en hij voelde de climax naderen als een storm. Met een diepe grom, een geluid dat uit zijn borst kwam als uit een gewond dier, spoot hij zijn zak leeg. Golf na golf van dik, warm zaad vulde het kleine kontje, liep over langs zijn pik, druppelde op de sprei van zijn dochter.

Het was een ontlading die hem leeg achterliet, bevend, met tranen in zijn ogen.

Hij trok zich terug, zag het zaad uit het roze openingetje sijpelen, en nam Fien in zijn armen. Ze likte zijn hand, onschuldig als altijd. De rest van de nacht zat hij bij haar, streelde haar, waste haar voorzichtig met een warm doekje, en dacht aan de diepte van de val. Morgen zou Elke terugkomen, lachend, niets vermoedend. En hij zou zwijgen, zoals hij altijd zweeg, want de zonde was zijn eigen, en de avond was voorbij, opgelost in de duisternis van het huis.

Maar in zijn herinnering zou die elfde slag blijven naklinken, het moment waarop hij zich volledig had overgegeven aan het verbodene, in een verhaal dat alleen hij kende, en God, en misschien de schaduw van Reve zelf, die glimlachend toekeek vanuit de eeuwigheid. De uren erna waren gevuld met een vreemde rust, een catharsis die hem deed bidden en vloeken tegelijk, tot de ochtendschemering het huis weer vulde met het licht van de alledaagse wereld.