Die ochtend stond Iris een halfuur in de badkamer. Met de deur open.

Marie kwam langs met schone handdoeken en bleef staan. Iris stond voor de spiegel in haar ondergoed en keek naar zichzelf, armen langs haar lijf.

"U staat er al een tijd," zei Marie.

"Ik weet het." Iris draaide zich niet om. "Ik probeer te wennen aan het idee dat iemand dit straks ziet. Alles. Met het licht aan."

"Iedereen heeft u al gezien."

"Niet zo. Niet zonder dat ik iets voor me hield. Een arm. Een laken. Een grapje." Iris raakte de littekens onder haar borsten aan. "Ik maak altijd een grapje als iemand kijkt. Dan kijken ze naar het grapje."

Marie legde de handdoeken op de wasmachine. "Dan maakt u vandaag geen grapje."

"Dat wordt moeilijk."

"Dan maak ik ze wel," zei Marie. "Ik sta in de deur. Als u er een nodig heeft, kijkt u naar mij, en dan trek ik een gezicht. Dan hoeft u het niet zelf."

Iris lachte, en draaide zich eindelijk om. "Jij trekt nooit gezichten."

"Vandaag wel," zei Marie. "Speciaal voor u." Ze aarzelde. "Ik heb de groene fauteuil naar boven laten zetten. De professor wilde op de grond zitten, maar hij is zesenvijftig. Hij moet goed kunnen zitten als hij een uur hard moet zitten kijken."

"Een uur?"

"Ik ken u," zei Marie. "U doet niks in minder dan een uur."

Beneden hoorden ze de voordeur. Sofia, met haar fiets tegen de muur, en haar stem die riep: "Ik heb croissants mee. Marie, niet boos worden, ze zijn van de bakker."

Marie sloot haar ogen. "Ik word heel erg boos," zei ze, en ging naar beneden.

* * *

Iris stond naakt naast het grote bed en deed alle lampen aan.

De plafondlamp. De twee leeslampen. De staande lamp in de hoek, die nooit aan ging omdat hij te fel was. Het winterlicht viel er nog wit doorheen, door de gordijnen die ze zelf had opengeschoven.

"Zo," zei ze. "Nu is er nergens schaduw."

Sofia zat al uitgekleed op de rand van het bed. Elena stond aan het voeteneind. Thomas zat in de groene fauteuil die Marie die ochtend naar boven had laten sjouwen, zijn handen op de leuningen. Hij was half hard, zwaar over zijn dij, en deed geen moeite om dat te verbergen. Marie stond in de deuropening met een kop thee.

"Ik blijf hier," zei Marie. "Als dat mag. Ik ben slecht in midden in de kamer."

"Het mag," zei Iris. "Het moet eigenlijk. Ik wil dat iedereen kijkt."

Ze ging op haar rug liggen. Haar armen lagen langs haar lichaam. Ze zag ze liggen en liet ze liggen. De littekens onder haar borsten waren roze en netjes. Haar nieuwe borsten lagen zwaar en rond op haar ribben.

Toen trok ze haar knieën op, liet ze openvallen, en pakte met beide handen haar billen om ze uit elkaar te trekken.

"Kijk," zei ze. Haar stem trilde. "Kijk naar mijn kut. Allemaal."

Ze keken. Sofia het dichtst bij, haar mond half open. Elena met een blik die Thomas bij haar maar één keer eerder had gezien, op hun trouwdag. Marie zette haar thee niet neer.

"Ze is roze," zei Sofia na een tijdje. Nuchter. "En nat. Je bent al nat en niemand heeft je aangeraakt."

"Dat komt door jullie ogen," zei Iris. Ze lachte en huilde in dezelfde adem. "Twintig jaar heb ik me omgekleed in de badkamer. Met de deur op slot. En nu lig ik hier met mijn kont open en word ik nat van kijken."

"Mag ik?" vroeg Sofia.

"Daarom lig ik zo."

* * *

Sofia ging op haar buik tussen Iris' benen liggen. Ze ademde eerst alleen, warm, over Iris' spleet, tot Iris' buik samentrok.

Toen likte ze. Plat en breed, van onder tot boven, in één trage haal.

Iris kreunde zo hard dat Marie een hand tegen de deurpost zette.

Sofia deed het opnieuw, langzamer. Onderweg kuste ze de binnenkant van een dij, de zachte huid naast Iris' lippen, een zilveren streepje op haar heup. Toen schoof ze omhoog en kuste het litteken onder Iris' linkerborst, met haar hele mond, langzaam van begin tot eind.

"Dat ook," zei ze. "Dat hoort er ook bij."

Iris begon te huilen. Niet zacht. Hard, met geluid, haar borstkas schokkend. Haar handen gingen naar haar gezicht en bleven halverwege hangen.

"Niet doen," zei Sofia. Ze pakte Iris' handen en legde ze in haar eigen haar. "Hier. Hou mij vast. Niet je gezicht."

Iris greep in Sofia's haar. Ze duwde niet. Ze hield alleen vast.

Sofia ging terug naar beneden. Ze duwde twee vingers in Iris en het klokte, zo nat was ze. Ze boog haar vingers, vond de plek, en zoog tegelijk Iris' clit tussen haar lippen.

"Sofia," zei Iris. "Sofia. Sof."

Sofia bromde tegen haar kut, en Iris voelde het tot in haar tanden. "Geef het," zei Sofia, met haar mond nog tegen haar aan. "Aan mij. Aan hen."

"Ze kijken," hijgde Iris.

"Ja. Ze kijken. Iedereen ziet hoe je komt."

Iris kwam met haar ogen open. Ze keek niet naar het plafond. Ze keek naar Thomas in de fauteuil, toen naar Elena, toen naar Marie in de deur. Ze werd zo nat dat Sofia's kin en hals glansden, en Sofia lachte tegen haar dij en likte door tot Iris haar weg moest duwen.

Elena kwam naast Iris liggen en kuste haar. Diep, met tong, en proefde Iris van Sofia's smaak.

"Je deed het," fluisterde Elena.

"Ik deed het met de lampen aan," zei Iris. Ze lachte, nat gezicht, nat alles. "Na twintig jaar badkamerdeur ben ik net gekomen met de lampen aan."

* * *

Toen ze weer kon ademen, keek Iris naar Elena. Haar mond was gezwollen.

"Jij kijkt altijd," zei ze schor. "Al twintig jaar. Bij elk etentje, elke verjaardag, hier in dit huis. Wanneer mag iemand naar jou kijken?"

Elena knipperde. Ze stond op en liep naar het raam. Haar rug was stijf.

"Ik regel dingen," zei ze tegen het glas. "Dat is wat ik doe."

"Dat weet ik. Ik vraag niet wat je doet."

Iris stond op, wankel, en ging achter haar staan. Ze pakte Elena's armen, die gekruist voor haar borst lagen, en legde ze langs Elena's lichaam.

"Zo," zei Iris. "Kin omhoog. Armen naar beneden. Dat heb jij mij geleerd. Nu leer ik het jou."

Elena liet haar armen hangen. Haar schouders bleven hoog.

"Je regisseert nog met je schouders," zei Iris.

"Dat doe ik niet."

"Je doet het nu."

Elena liet haar schouders zakken. Ze slikte. Thomas zag vanaf de fauteuil haar kaak bewegen.

"Niet vandaag," zei Elena zacht. "Vandaag is van jou."

"Goed," zei Iris. "Maar binnenkort."

"Binnenkort."

Iris draaide zich om en keek naar de fauteuil. Thomas was nu helemaal hard. Hij lag over zijn buik, de kop tot voorbij zijn navel, en hij had zijn handen nog steeds braaf op de leuningen.

"En nu," zei ze, "wil ik hem."

* * *

Ze liep niet naar het bed. Ze liep naar de fauteuil.

Ze knielde tussen zijn benen en Sofia kwam naast haar zitten, en even keken ze er allebei alleen naar. Hij lag daar, dik als Iris' onderarm, over zijn hele buik, en klopte op zijn eigen hartslag.

"Hij is groter dan in december," zei Sofia. "Echt. Ik heb het gemeten met mijn hand. Toen kwam hij tot hier." Ze legde haar vingers een hand boven zijn navel. "Nu kom ik hier." Ze schoof ze omhoog, tot onder zijn ribben.

"Je hebt hem gemeten met je hand," zei Iris.

"Ik meet alles," zei Sofia. "Dat weet je."

Iris legde haar wang tegen hem. Hij was warm en rook naar zeep en naar haar. Hij reikte van haar kin tot voorbij haar slaap. Ze lachte, zacht en hees.

"Ik heb hier zo vaak naar gekeken," zei ze. "Stiekem. Over mijn wijnglas. Bij jullie aan tafel, met Paul naast me die over zijn hypotheek praatte. Ik dacht: wat zou het zijn om daar gewoon naar te mogen kijken. Met mijn ogen open." Ze keek naar Thomas omhoog. "Nu mag het."

"Het mag altijd," zei hij.

Ze likte hem. Van onder, bij zijn ballen, helemaal omhoog. Het duurde lang. Sofia nam de andere kant en ze kwamen boven bij de kop tegelijk aan, hun monden tegen elkaar, en ze kusten elkaar over hem heen.

Iris nam de kop in haar mond. Het lukte maar net. Ze zoog, met haar ogen open, naar hem omhoog kijkend, en Thomas kneep in de leuningen tot het fluweel onder zijn vingers verfrommelde.

"Niet komen," zei Elena vanaf het raam. Haar stem was weer een beetje die van vroeger. Regie.

"Ik kom niet," zei Thomas door zijn tanden.

"Hij komt niet," zei Marie vanuit de deur, "maar het scheelt weinig. Ik zie zijn tenen."

Iris liet hem los, met een draad spuug tussen haar lip en zijn kop. Ze veegde hem niet weg.

"Bed," zei ze. "Nu. Voor ik hem hier op die stoel neem en Marie haar fauteuil kwijt is."

* * *

Ze ging terug naar het bed. Ze vroeg het met haar hele lichaam. Ze lag op haar rug, lampen aan, armen langs haar zij, knieën open, en zei: "Nu. Ik wil hem nu. Die hele monsterlul. Ik wil open zijn en vol tegelijk."

Thomas knielde tussen haar benen. Iris keek ernaar en kreunde al voor hij haar aanraakte. Hij lag zwaar over haar buik toen hij zich naar haar toe boog, de kop tot boven haar navel, en ze legde haar hand erop om te voelen waar hij zou eindigen.

"Tot hier," zei ze. "Als het allemaal past. Tot onder mijn borsten."

"Het past niet allemaal," zei hij.

"Dan wil ik weten hoeveel wel." Ze keek naar Sofia. "Hou mijn handen vast. Anders ga ik ze voor mijn gezicht doen. Dat wil ik niet meer."

Sofia hield haar handen vast. Elena ging achter Iris zitten, Iris' hoofd in haar schoot. Marie bleef in de deur en keek.

Hij ging erin. Langzaam. Iris' adem stokte bij de kop en ze keek hem aan, recht aan, met natte ogen.

"Meer," zei ze.

Hij gaf meer.

"Meer. Ik wil hem voelen. Ik wil voelen hoe groot je bent geworden sinds de zomer."

Hij gaf meer, tot ze haar rug kromde en Sofia's handen fijnkneep. Hij stopte.

"Niet stoppen," zei ze. "Alsjeblieft. Ik ben niet bang. Ik ben zo geil dat ik niet meer weet hoe ik heet. Neuk me. Kijk me aan en neuk me."

Hij keek haar aan. "Je bent rood tot in je hals," zei hij. "Je ogen zijn nat. Je bent het mooiste wat ik ooit heb gezien met het licht aan." Ze voelde het in haar buik, dat hij het zei, meer dan hem. Toen pas bewoog hij. Langzaam en diep, met lange stoten die haar borsten deden bewegen, haar littekens glanzend in het lamplicht. Sofia boog voorover en kuste een litteken terwijl hij in haar stootte. Elena streek haar haar uit haar gezicht.

"Kijk," fluisterde Iris tegen Sofia. "Kijk hoe hij in me gaat."

"Ik kijk."

"Kijk hoeveel er nog buiten zit."

"Ik zie het," zei Sofia. "Het is belachelijk. Het is mooi."

Iris lachte door haar kreunen heen. Toen kwam ze, plotseling, met haar ogen open en haar mond open en zijn naam half uitgesproken.

* * *

Hij hield haar door haar orgasme heen. Pas toen ze weer kon ademen en "nog een keer" zei, ging hij door. Hij keek naar haar: haar nieuwe borsten die deinden bij elke stoot, de littekens die glansden, Sofia's mond op haar tepel, haar kut die hem niet los wilde laten. "Kom," zei Iris. "Ik wil je voelen. Vul me." Hij versnelde. Korter. Dieper. Zijn ballen spanden aan. Toen kon het niet meer anders, en hij kwam diep in haar, lang, met zijn voorhoofd tegen het hare.

"Ik voel het," fluisterde ze. "Ik voel je in me lopen."

Toen hij eruit gleed, liep het uit haar. Elena boog zich voorover en ving het op met haar tong, en kuste daarna Marie, die eindelijk de kamer in was gekomen. Marie proefde Iris en Thomas tegelijk en zei alleen: "Zout."

Iris lag open in het lamplicht. Armen langs haar lijf. Ze deed geen moeite om de dekens te pakken.

"Twijfelt er nog iemand," vroeg ze, "of ik gezien wil worden?"

Niemand twijfelde.

Sofia tekende met haar vinger een hart op Iris' buik, in wat daar was gedruppeld, en schaamde zich direct. "Dat was sentimenteel," zei ze. "Vergeet dat."

"Nooit," zei Iris.

* * *

Voordat ze naar beneden ging, bleef Iris in de deuropening van de badkamer staan. Thomas stond bij de wc, naakt, half hard nog, en wilde de deur dichtdoen.

"Niet dicht," zei ze. "Laat open."

Hij keek haar aan. Ze stapte langs hem heen de douchebak in en ging op de tegels zitten, met haar rug tegen de muur en haar knieën open. Het licht was fel. Haar littekens waren roze onder haar borsten. Haar ogen waren al nat.

"Ik wil dat je over me plast," zei ze. "Hier. Op mijn borsten. En ik wil kijken terwijl je het doet. Ik wil niet weglopen van iets omdat het raar is. Ik heb twintig jaar weggelopen van alles wat raar was."

"Weet je het zeker?"

"Nee," zei ze. "Daarom wil ik het."

Hij ging voor haar staan. Het duurde even; hij was nog te hard, en ze lachte er door haar tranen heen om, en toen hij zich ontspande en het kwam, keek ze. Ze keek naar de straal en naar zijn gezicht en weer naar de straal. Het was heet. Het liep over haar borsten, over de littekens, in de holte tussen haar dijen, en ze huilde, zonder geluid, met open ogen, en ze hield haar handen niet voor zich. Ze liet haar armen langs haar lichaam hangen, op de tegels, met de handpalmen naar boven.

Toen het ophield, bleef ze zitten. Ze ademde. Het werd koud op haar huid.

"Hoe is het?" vroeg hij zacht.

"Warm," zei ze. "En vies. En van mij." Ze veegde haar ogen af met haar pols. "Ik ben niet weggelopen."

Hij knielde in de douchebak, in het natte, en draaide de kraan open boven hen allebei, en hield haar vast tot het water warm was.

* * *

Later stonden Sofia en Iris samen onder de douche. Langer dan het warme water normaal toestond.

Het water liep over Iris' littekens. Sofia volgde de streep onder haar linkerborst met haar duim.

"Doet het nog pijn?" vroeg ze.

"Nee. Het trekt soms. Als ik lach."

"Dan lach je te veel."

"Dat is nieuw," zei Iris. "Ik oefen."

Sofia zette de douchekop een stand zachter. Ze waste Iris' haar, langzaam, met haar vingers diep in de hoofdhuid, en Iris liet haar hoofd tegen de tegels zakken en deed haar ogen dicht.

"Mag dat?" vroeg Sofia. "Ogen dicht? Na vandaag?"

"Ogen dicht mag," zei Iris. "Als het is omdat het fijn is. Niet omdat ik me schaam."

"Goed. Dan mag het."

Ze spoelde het schuim uit. Iris deed haar ogen weer open en keek naar haar, het water tussen hen.

"Je bent niet tante tegen me gaan zeggen," zei Iris. "Vandaag. Niet één keer."

"Je bent Iris," zei Sofia. "Al een tijd. Ik vond het alleen raar om het hardop te zeggen."

"En nu?"

"Nu heb ik met mijn tong in je gezeten terwijl Thomas keek," zei Sofia. "Ik denk dat tante een beetje achterhaald is."

Iris lachte zo hard dat het trok bij haar littekens, en ze bleef lachen, met haar hand ertegen, en Sofia draaide de kraan dicht en sloeg een handdoek om haar heen.

* * *

In de keuken stond Marie te koken en Sofia zat op het aanrecht, zoals altijd.

"Ze heeft het gedaan," zei Sofia. "Met de lampen aan. Armen langs haar lijf. Zonder één keer weg te kijken."

"Ik weet het," zei Marie. "Ik stond in de deur."

"Ik weet dat je in de deur stond. Ik zag je huilen."

"Ik huilde niet. Ik had ui."

"Je had geen ui. Je had thee."

Marie roerde in de pan en zei niets. Toen zei ze: "Ze heeft twintig jaar in een badkamer gestaan met de deur op slot. Ik heb een jaar boven jullie op de vloer gelegen en geluisterd. Ik weet hoe dat is, als je eindelijk mag kijken. Of bekeken mag worden." Ze tikte de lepel af. "Dus ja. Misschien had ik een beetje ui."

Sofia boog zich voorover en gaf haar een kus op haar wang.

"Hoe groot was hij in haar?" vroeg ze toen. "Van waar jij stond?"

Marie keek haar aan. "Groot," zei ze. "Groter dan bij mij in januari. Ik zag hem bewegen onder haar huid."

"Ik ook," zei Sofia. "Ik had mijn hand erop."

"Ze wilde dat ik keek," zei Marie. "Dus ik keek. Tot het eind."

Ze keken elkaar aan en grijnsden allebei, en Marie draaide het vuur lager. "Eten over tien minuten," zei ze. "Wie dan nog boven is, eet koud." Ze wisten allebei dat er die avond koud gegeten zou worden, en dat niemand het erg zou vinden. Sofia sprong van het aanrecht en ging naar boven om het toch te gaan zeggen, op blote voeten, twee treden tegelijk.

* * *

Later die avond vond Iris hem alleen boven, in de groene fauteuil bij het raam. Hij las niet. Hij zat.

Ze ging op de armleuning zitten, in zijn overhemd, met blote benen.

"Wat denk je?" vroeg ze.

"Dat je mooi was," zei hij. "En dat ik niet wist dat ik zo kon kijken."

"Hoe?"

"Zonder te willen bewijzen dat ik er ben." Hij keek naar zijn handen. "Vroeger keek ik naar vrouwen en dacht ik: wat vinden ze van mij. Vandaag keek ik naar jou en dacht ik niks. Ik keek alleen."

Iris legde haar hand in zijn nek. "Paul keek nooit," zei ze. "Twintig jaar. Hij keek naar de televisie, naar zijn telefoon, naar het plafond als we sliepen. Als hij al in me was, keek hij weg." Ze slikte. "Jij kijkt. Zelfs als je zo groot bent dat ik niet weet waar ik het moet laten. Vooral dan."

"Is het te veel?" vroeg hij. "Soms denk ik dat het te veel is. Voor jullie."

Iris lachte. Ze liet zich van de armleuning op zijn schoot glijden, schrijlings, en voelde hem meteen onder zich. Zacht, en toch lag hij zwaar tegen haar, van haar kut tot voorbij haar navel.

"Voel je dit?" vroeg ze. "Ik word nat als je zacht bent. Thomas. Zacht. Ik word op mijn werk nat als ik eraan denk. Ik zit in een zitting over alimentatie en denk aan hoe je in me past, en dan moet ik mijn benen over elkaar slaan." Ze wreef zich tegen hem aan, langzaam. "Het is niet te veel. Het is precies genoeg om nooit genoeg te zijn."

"Dat is een advocatenzin."

"Ik ben advocaat," zei ze. "Ik win altijd."

Hij werd harder onder haar. Ze voelde het en lachte en bleef zitten.

"Nee," zei ze. "Vandaag niet meer. Vandaag was van mij. Morgen is van Elena." Ze kuste zijn neus. "Maar ik wilde dat je wist hoe dit voelt. Van onder. Dat je hier zit en dat ik op je wil zitten tot ik oud ben."

"Je bent niet oud."

"Ik ben gescheiden en ik heb nieuwe tieten," zei Iris. "Ik ben net begonnen."

* * *

Ze aten om tien uur. Koud, zoals Marie had voorspeld.

Risotto, die een soort taart was geworden. Marie sneed hem in punten en legde ze zonder commentaar op de borden. Iris droeg Thomas' overhemd, Sofia een T-shirt van Elena dat tot haar knieën kwam, Elena haar ochtendjas. Thomas zat in zijn boxer, en de boxer deed zijn best.

"Hij past er niet meer in," zei Sofia, met haar vork wijzend. "Dat ding. Je moet nieuwe kopen."

"Ik heb vorige week nieuwe gekocht," zei Thomas.

"Dan moet je grotere kopen."

"Die hebben ze niet."

"Ik naai er wel een," zei Marie. "Een boxer. Ik heb nog stof van de gordijnen."

"De groene?"

"De groene. Dan past hij bij de fauteuil."

Iris lachte zo hard dat ze haar hand tegen haar littekens moest leggen. Daarna aten ze zwijgend, met hun knieën tegen elkaar onder de tafel, en de keuken rook naar parmezaan en koude boter.

* * *

Die nacht lag Iris naast Elena in het grote bed, terwijl de anderen sliepen. Thomas snurkte zacht. Sofia lag dwars over het voeteneind. Marie was naar haar eigen kamer gegaan met de woorden "Ik heb een matras, ik ben niet gek."

Iris kon niet slapen. Ze lag op haar rug en voelde hem nog. Niet pijn. Een soort echo, diep in haar buik, op een plek waarvan ze niet had geweten dat iemand er kon komen. Ze legde haar hand erop, boven haar navel, waar hij had gezeten, en drukte zacht.

Elena zag het in het donker.

"Daar?" fluisterde ze.

"Daar," zei Iris. "Ik had niet gedacht dat hij zo ver kwam. En er zat nog zoveel buiten."

"Er zit altijd nog zoveel buiten," zei Elena. "Daar moet je aan wennen." Ze zweeg even. "Je was mooi."

"Ik was open," zei Iris.

"Dat bedoel ik."

Iris draaide zich naar haar toe. In het donker zag ze alleen de vorm van Elena's gezicht, en het hangertje om haar hals.

"Wanneer mag iemand naar jou kijken?" vroeg Iris. Dezelfde vraag als die middag, bij het raam.

Elena zei lang niets.

"Morgen," zei ze toen. "Als het sneeuwt."

"En als het niet sneeuwt?"

"Dan maak ik het zelf sneeuwen." Ze lachte zacht. "Nee. Dan toch. Morgen lig ik."

Iris kuste haar. Op de mond, zacht. "Dan houd ik je handen vast," zei ze. "Zoals Sofia de mijne."

"En hij?"

"Hij gaat erin," zei Iris. "Zo ver als jij wil. En verder als je erom vraagt. Je gaat erom vragen. Ik ken je."

"Je kent me niet."

"Ik ken je al twintig jaar," zei Iris. "Je gaat smeken."

Elena lag stil in het donker. Toen zei ze, heel zacht, zo zacht dat Iris het bijna niet hoorde: "Ik hoop het."

* * *

Lieve jij,

Dit was een brief waard. Wat deed het met jou? Haar "kijk"? Sofia's mond op de littekens? Of de vraag aan Elena?

Lampen aan, armen omlaag, een douchebak. Wat zou jij hebben durven vragen? Je antwoord is welkom hieronder of op nachtegaal.schrijft@gmail.com. Achter Vera zit een man die nog steeds leert, net als Elena.

— Vera Nachtegaal