Op school zie ik hem vluchtig op de gang, terwijl hij niet eens zijn pas vertraagt en slechts kort mijn kant op kijkt. "Goed gesprek," zegt hij alleen terwijl hij me aankijkt, gevolgd door: "Ik ben er wel uit," waarna hij alweer verder loopt alsof hij slechts een praktische mededeling heeft gedaan en er niets meer over te zeggen valt. Ik wil iets terugzeggen, vragen wat hij bedoelt of juist helemaal niets zeggen, maar de kans krijg ik niet, omdat hij alweer verdwenen is voordat ik ook maar één woord heb kunnen uitbrengen en ik achterblijf met vragen die ik niet kan stellen.
Even later komt Rayenne ons kantoor binnen, veel later dan normaal, en meteen zie ik dat er iets niet klopt aan haar houding en uitstraling. Haar gezicht staat vermoeid, haar ogen zijn dof en haar bewegingen zijn trager dan anders, terwijl ze mompelt dat ze slecht heeft geslapen en zich eigenlijk ziek had willen melden, een gevoel dat ik maar al te goed herken. Ik zie hoe haar handen licht trillen terwijl ze haar tas neerzet en haar laptop openklapt, en even wil ik vragen of het wel gaat, even wil ik zeggen dat ik haar gisteren gehoord heb, maar dat kan niet, dus houd ik mijn mond en doe alsof dit de eerste keer is dat ik merk dat er iets met haar aan de hand is.
Woensdag, gewoon een lesdag waarin ik merk dat ik zelfbewuster rondloop dan de afgelopen dagen en waarin ik makkelijker oogcontact maak met leerlingen en collega's, hier en daar een glimlach terugkrijg en voel dat de aandacht die ik krijg me eigenlijk best goed doet. Het voelt vertrouwd, alsof ik langzaam weer de docent word die ik een week geleden nog was, terwijl mijn derdeklassers zelfstandig aan het werk zijn en ik hun opdrachten zit na te kijken, op het moment dat er een nieuw mailtje in mijn inbox verschijnt en mijn aandacht trekt.
Beste collega's,
De afgelopen periode hebben we binnen de leerlingbegeleiding positieve resultaten gezien bij leerlingen die zowel op gedragsmatig als op didactisch vlak extra aandacht nodig hebben.
Om die reden zal Anna vanaf deze week een aanvullende rol krijgen binnen de begeleiding van deze specifieke groep leerlingen. Haar aanpak blijkt effectief, waarbij niet alleen de cijfers verbeteren, maar ook de houding en motivatie van leerlingen zichtbaar veranderen.
Ik wil jullie daarom vragen om leerlingen die zowel regelmatig voor onrust zorgen in de les als achterblijvende resultaten laten zien, rechtstreeks bij Anna te melden. Zij zal vervolgens bekijken welke vorm van persoonlijke begeleiding het meest passend is.
Vertrouw erop dat deze begeleiding maatwerk is. Soms vraagt dat om een individuele aanpak, soms om extra tijd buiten de reguliere lessen. Geef haar daarin de ruimte die nodig is om tot het gewenste resultaat te komen.
Mocht je twijfelen of een leerling binnen deze doelgroep valt, stuur dan gerust een korte mail. We beoordelen de aanmeldingen gezamenlijk en zorgen ervoor dat iedere leerling de aandacht krijgt die hij of zij verdient.
Alvast bedankt voor jullie medewerking.
Met vriendelijke groet,
Van Weelden
Wat doet hij nou?
Ik lees de mail nog een keer. En daarna nog een keer. Niet omdat ik hem niet begrijp, maar omdat ik bijna niet kan geloven dat mijn naam er zo openlijk in staat. Gewoon tussen alle collega's. Alsof dit de normaalste zaak van de wereld is.
Vanaf vandaag gaan collega's leerlingen naar mij doorsturen. Ze gaan vragen stellen. Ze verwachten uitleg. Blijkbaar heb ik ineens een nieuwe functie gekregen, zonder dat iemand ook maar één keer heeft gevraagd of ik dat zelf wel wilde. Ik wist niet eens dat dit eraan zat te komen.
Langzaam valt het kwartje. Dit is geen compliment. Dit is een zet. Een manier om mij nog afhankelijker te maken dan ik al ben. Want als collega's straks leerlingen naar mij doorsturen, kan ik onmogelijk zeggen dat ik hier nooit om gevraagd heb. Dan is dit officieel mijn taak geworden.
Gedragsproblemen. Slechte cijfers. Persoonlijke begeleiding. Voor iedere collega zijn het keurige woorden uit een beleidsmail. Voor mij niet. Ik weet precies wat hij bedoelt. Hij heeft de vijver waarin ik "mag vissen" zojuist officieel groter gemaakt. Niet drie leerlingen. Niet toevallig. Iedereen die aan die beschrijving voldoet, kan vanaf nu mijn kant op worden gestuurd.
Ik sta nog voor de klas terwijl ik de mail lees. De leerlingen zijn bezig met hun opdracht, het geroezemoes vult het lokaal. Niemand heeft door wat er door mijn hoofd gaat. Voor hen is dit gewoon een lesuur, voor mij voelt het alsof er iets verschuift. Alleen ik lees een compleet andere boodschap tussen de regels door. Misschien is dat nog wel het engste van alles.
Ik kan hier niets tegen doen. Als ik bezwaar maak, klink ik meteen belachelijk.
"Ik wil die extra taak niet." hoor ik mezelf al zeggen. Waarom niet, Anna? Je resultaten zijn toch goed? Hoor ik hem al zeggen...
Wat moet ik daarop zeggen? Dat ik niet meer met die leerlingen wil werken? Dat Van Weelden iets heel anders bedoelt dan hij schrijft? Niemand zou me geloven.
Ik zit klem. Want boven alles zou ik mezelf niet geloven. Het idee om de drie jongens voor meer cijfers te belonen, is ondertussen al een aantal keer door m'n hoofd gegaan, wat er voor zorgt dat ik de les opgewonden moet afmaken.
Ik loop tijdens de grote pauze bewust de drukte uit. Geen docentenkamer. Geen collega's die me gaan feliciteren met mijn "nieuwe rol". Ik wil gewoon even alleen zijn. Even geen blikken, geen vragen en geen goedbedoelde opmerkingen waar ik op zou moeten reageren. Ik heb behoefte aan stilte, al is het maar voor een paar minuten.
In het halletje is het stil. Alleen het gezoem van de tl-verlichting en ergens verderop een dichtslaande deur vullen de ruimte. Zelfs de geluiden van de pauze lijken hier gedempt binnen te komen, alsof dit kleine stukje school even losstaat van alle drukte.
Dan trilt mijn telefoon.
Van Weelden. Nog een mail. Maar alleen aan mij deze keer.
Mijn maag draait zich onmiddellijk om. Nog voordat ik het scherm heb ontgrendeld, weet ik dat dit geen gewone mail kan zijn. Mijn hartslag versnelt vanzelf.
Ik open de mail.
*Nog bedankt voor ons gesprek van gisteren. Ik kijk daar met een positief gevoel op terug. Ik heb er alle vertrouwen in dat we elkaar inmiddels goed begrijpen...*
Ik lees de eerste zin drie keer. Niet omdat ik hem niet begrijp, maar omdat ik nauwelijks kan bevatten dat hij dit werkelijk zo opschrijft.
*Ons gesprek...*
Zo noemt hij het dus.
Alsof we gisteren gewoon twee collega's waren die een constructief overleg hadden gevoerd. Ik had geen woord gezegd. Niet één. Toch doet hij alsof we samen afspraken hebben gemaakt waar we allebei achter staan.
Mijn duim blijft boven het scherm hangen. Heel even twijfel ik of ik verder wil lezen, maar ik weet dat ik het toch ga doen.
Hij schrijft verder over kwaliteit boven kwantiteit. Over een kleine groep leerlingen. Over persoonlijke aandacht. Iedere zin is keurig. Professioneel. Als iemand anders deze mail zou lezen, zou niemand er iets vreemds in zien. Sterker nog, waarschijnlijk zouden de meesten hem zelfs een betrokken leidinggevende vinden.
Maar ik wel. Hij heeft het niet over begeleiding. Hij heeft het over controle.
Hij wil helemaal niet dat ik meer leerlingen krijg. Hij wil dat ik meer tijd besteed aan precies die paar leerlingen die hij geschikt vindt. Alsof hij niet alleen bepaalt met wie ik werk, maar ook hoeveel aandacht ik aan hen moet geven.
Dus dit was vanaf het begin het plan. Niet uitbreiden. Verdiepen.
Mijn ademhaling wordt oppervlakkiger. Ik merk dat ik mijn telefoon steviger vastpak zonder dat ik het doorheb.
Hij schrijft zelfs dat hij erop vertrouwt dat ik "de juiste keuzes" maak.
Alsof die keuzes nog van mij zijn.
Ik kijk om me heen. De gang is leeg. Toch stop ik mijn telefoon instinctief weg, alsof iemand over mijn schouder heeft meegelezen. Pas een paar seconden later haal ik hem weer tevoorschijn en lees ik de laatste regels opnieuw.
Niemand kan aan deze mail zien wat ik erin lees.
Dat maakt hem misschien nog wel enger.
Hij heeft een taal gevonden die voor de hele school onschuldig klinkt, maar voor mij een compleet andere betekenis heeft. Iedereen leest dezelfde woorden, maar alleen ik weet wat er werkelijk achter schuilgaat.
En het ergste is misschien nog wel dat hij gelijk heeft.
Ik begrijp precies wat hij bedoelt. En hij weet dat.
Maar die dag gebeurt er niks. Geen aanmeldingen. Amper een opmerking over dat mailtje. De meeste collega's namen me toch al niet serieus, er werd wel eens over me geroddeld en over m'n kleding en uiterlijk, en ik heb het idee dat dat alleen maar erger is geworden. En de gemiddelde mannelijke docent zal de mail niet eens gelezen hebben, of is halverwege al afgedwaald bij het idee dat ik extra 'begeleiding' zou geven aan henzelf. Dat gok ik dan maar, want zekerheid heb ik daar natuurlijk niet over.
Dus breekt de donderdag aan, met in het laatste uur die klas. Met nog maar drie jongens na vorige week, en weer een week dichter bij de toetsweek. Die is volgende week. De jongens doen gewoon mee aan de les en ik heb deze keer geen SO. Dat had ik al zo verzonnen. Doe ik meestal niet voor een toetsweek, en toch zie ik de teleurstelling op hun gezichten verschijnen. En ik voel de mijne net zo goed. Geen zaad voor mij vandaag... Want ik kan wel doen alsof ik hier het slachtoffer ben van Van Weelden, maar die jongens zouden dat al niet geloven. En ik zelf eigenlijk nog steeds ook niet. Niemand.
De les zit er bijna op. Ik voel hun blikken voortdurend op me rusten, maar ik ga ze deze keer niet nablijven. Ze waren alledrie nog aan hun trekken gekomen de vorige keer, en het is nu gewoon aan hen om ervoor te zorgen dat dat volgende week ook zo is.
Maar dan zie ik Van Weelden tevreden door de gang lopen. Hij stopt pas wanneer hij bij de deur van mijn lokaal staat. Hij klopt alsof hij beleefd is en stapt vervolgens meteen naar binnen. "Goed, jullie zijn er nog," zegt hij lachend. Een paar meisjes zie ik meteen zwijmelen. Ik trek snel m'n rok glad alsof dat moet, en gespannen knik ik naar hem, alsof hij automatisch het podium heeft zodra hij binnenkomt. Het lijkt wel alsof ik vergeten ben hoe ik moet praten wanneer hij erbij is. Deze hele week heb ik nog geen woord tegen hem gezegd, ook niet via de mail. Ik wist gewoon niet wat ik moest zeggen.
"Ik wilde jullie nog even laten weten hoe trots ik ben op die drie jongens daar," zegt hij dan zomaar, hoorbaar voor de hele klas, waarbij hij de drie dus nadrukkelijk uitlicht. Ze schrikken er zichtbaar van. Heel even zijn het niet die stoere jongens die overal lak aan lijken te hebben.
"Heel knap dat jullie voldoendes halen. Terwijl iedereen jullie al zo'n beetje opgegeven had," zegt hij rechtuit.
De klas lacht, de jongens zelf ook wat ongemakkelijk. Luc loopt knalrood aan.
"Ik wilde jullie..." begint hij opnieuw, waarna hij ook even snel naar mij kijkt, aangezien ik daar deel van uitmaak, "...laten weten dat jullie deel mogen nemen aan de extra studiemethode van jullie lieftallige lerares. Ze zal jullie er zo meer over uitleggen. Maar doe jullie best. Ik weet dat jullie het kunnen!" zegt hij enthousiast.
Dat laatste zegt hij terwijl hij mij weer aankijkt.
Hij loopt vervolgens weer weg. De klas heeft niets door. Maar er is zojuist een bom afgegaan. Ik moet de drie nu wel even na laten blijven om uit te leggen wat dit precies betekende. En aan mij de taak om dat te doen zonder dat ze doorhebben dat Van Weelden het weet. Want dat begreep ik zelf ook wel: dat mocht absoluut niet bekend worden.
Er hangt een zeer gespannen sfeer. Bedrukt ook, nog erger dan de keren waarop ik al wist dat ik hun erecties te zien zou krijgen. Ze blijven zitten, zwijgend en gespannen, alsof ze straf hebben gehad en nu echt moesten gaan leren. Maar als het goed is deden ze dat al. Voor mij. Niet door mij...
Ik krabbel even achter m'n hoofd. "Dit is best fucked up," zeg ik dan, terwijl ik zoveel mogelijk een directe blik vermijd. "Hij had gezien dat jullie voldoendes halen. Niet zoals Dylan opeens heel hoog. Maar goed genoeg," begin ik een verhaaltje te vertellen, want dat is het uiteindelijk ook. "Dus toen ik uitlegde dat ik gewoon wat extra tijd aan jullie besteedde, dacht hij dat daar meer in zat. Meer tijd, is meer betere cijfers," zucht ik alsof ik de bui al zie hangen. Maar elke keer als dit zo ter sprake komt, zie ik mezelf al zitten, al die cijfers voorzien van beloningen, en juist die gedachte maakt het alleen maar ongemakkelijker.
Ze zeggen niks. Ze knikken alsof ze het snappen, maar ze snappen het niet. "Er is mij gevraagd om jullie ook met andere vakken te begeleiden..." noem ik het zogenaamd zakelijk, maar ik kan er niks aan doen dat ook mijn stem doordrenkt is van dubbelzinnigheid, waardoor ze het juist beginnen te snappen. "Vraag niet hoe, wanneer of waar. Maar jullie moeten betere cijfers gaan halen," leg ik dan plots de druk volledig bij hen neer. "Zodat hij blijft denken dat ik echt een lesmethode heb die werkt..." Ik breng het alsof ik in de problemen zit, alsof ik geen andere keuze heb, maar ik merk meteen dat dit de Dylan in hen naar boven brengt. Ik voel het aan hun houdingen. Ondanks alles is dit weer even hoe het begon: een situatie waarin zij misbruik van mij konden maken. Maar toch is dat niet helemaal zo, want het kan ook zomaar klappen. Ik was ook blij dat Dylan hier niet meer bij was. Die zou geen genade tonen...
"Dus als ik het goed begrijp... Moet je bij al onze voldoendes...?" Luc maakt de zin niet af, maar zijn ogen lichten even op.
"Alleen waar jullie nu onvoldoende voor staan," zeg ik snel, terwijl ik de verwachtingen direct probeer te temperen.
"Ja, dat is voor mij alles," zegt hij dan droog.
"Mij ook," zegt Jayden, iets rustiger en iets gereserveerder.
"Same," laat Mo weten, waarmee hij duidelijk maakt dat ik voor alledrie dus echt alle vakken moet belonen. ten minste, als ze een voldoende halen. En het risico ligt volledig bij mij, dat ik door de boot val. Dat heb ik bewust zo gecreëerd. Dat klinkt bijna geloofwaardig. Maar voor hen in ieder geval geloofwaardig genoeg.
"Heb je daar tijd voor dan?" vraagt Jayden wat bijdehand.
Ik lach. "Zorg eerst maar dat jullie de cijfers halen," laat ik me niet helemaal gek maken, al merk ik dat mijn blik toch even afdwaalt.
"Ja, want dat lukt nooit...'' Gooit Luc alweer de handdoek in de ring.
"Hou dit voor je," benadruk ik terwijl ze opstaan om weg te gaan. Ik kijk ze alledrie serieus aan, maar bijt al op m'n lip voordat ze het lokaal überhaupt uit zijn.
Zij keken vooral mijn blouseje in... Ik zucht diep. M'n handen trillen. Ik zakte steeds dieper in dit alles af. Maar die middag zocht ik hun cijferlijsten erbij. Alleen voor biologie stonden ze dit jaar net voldoende... Ja, mijn methode werkte. Ze volgden dezelfde vakken; Nederlands, Engels, Scheikunde, wiskunde, Aardrijkskunde, Geschiedenis en zelfs voor Godsdienst stonden ze onvoldoende. Maatschappijleer werd niet beroordeeld met een cijfer, maar op een project aan het einde van het jaar. Die viel nu af. Alleen voor L.O. Hadden ze 'goed'. Dat kon ik beamen...
-
Nymfomaant (23)
Neerja (28)
Miekie (34)
Helleni (51)