Het Einde...

Het restaurant was niks bijzonders. Italiaans, witte tafelkleden, kaarsen. Thomas had het expres zo gekozen. Rustig. Een plek om te praten. Hij had niet op drie gedekte plaatsen gerekend.

Eva kwam binnen en even wist Thomas niet meer wat hij zichzelf had wijsgemaakt. Op kantoor was ze gewoon knap. Knap zoals vrouwen knap zijn die er niet mee bezig zijn. Praktische kleding, haar naar achteren, voor iedereen dezelfde glimlach. Hij had haar al op het oog vanaf haar eerste dag op kantoor. Niet naar haar lichaam, niet zoals de anderen. Hij had gezien hoe ze de naam van de dochter van de receptionist onthield. Hoe ze de stagiairs hielp zonder er een ding van te maken. Hoe ze vriendelijk was op een manier die moeite leek te kosten. Dáár had hij haar om gevraagd. Daarom zou hij anders zijn.

Maar de vrouw die nu op hem afliep was niet die vrouw. Haar haar hing los. Een zwarte jurk die ver buiten kantoortijd viel. Ze wist precies hoe ze eruitzag. Had dat altijd geweten. Op kantoor deed ze alsof, en hij was erin getrapt.

Ze was knap. Adembenemend. Het soort mooi waar een hele ruimte anders van wordt. En het verhaal dat hij zichzelf had verteld, over haar karakter en haar warmte en waarom hij geïnteresseerd was, dat was nu net iets anders.

Achter haar liep een vrouw die hij niet kende. Maar al wel had verwacht. Zelfde leeftijd, zelfde verzorgdheid, maar scherper. Blond haar strak naar achteren, bril met zo'n Deens montuur. Ze keek vriendelijk naar hem, zoals je vriendelijk naar een krantenverkoper voor de Jumbo kijkt.

"Thomas," zei Eva. Ze glimlachte, maar het was een vreemde glimlach. Alsof iemand anders hem voor haar had aangestoken. "Dit is Ellen."

Ellen gaf hem geen hand. Ze ging zitten aan het hoofd van de tafel, sloeg haar benen over elkaar, en wachtte tot hij tegenover Eva plaatsnam. Haar parfum dreef naar hem toe. Iets duurs. Koele witte bloemen.

"Dus," zei ze toen de ober weg was. "Jij hebt haar gevraagd."

"Ik heb Eva mee uit eten gevraagd. Niemand zei dat er een intakegesprek aan vastzat."

"Ze heeft je verteld hoe het werkt." Ellen zette haar bril af, poetste de glazen met haar servet, zette hem terug. Ze nam er de tijd voor. "En je bent toch gekomen."

"Omdat ik haar anders helemaal niet zou zien."

"Je had ook kunnen accepteren dat ze niet beschikbaar is."

"Ze zei ja."

"Ze móét ja zeggen." Ellens stem was vriendelijk. Bijna warm. "Dat heeft ze je duidelijk gemaakt. Zo duidelijk als maar kan. Dus dat weet je dondersgoed. Jezelf niet van de domme houden. Dit is precies waar jij misbruik van maakt."

Het woord bleef hangen. Thomas kon niet plaatsen waar hij nou precies spijt van begon te krijgen.

"Eva." Hij draaide zich naar haar toe. "Klopt dit? Want als je hier niet wilt zijn..."

"Ik zit waar ik hoor te zitten." Haar stem was vlak. Ze legde haar handen gevouwen op tafel, net zoals ze dat deed in vergaderingen als ze wachtte tot iemand uitgepraat was.

"Dat is geen antwoord."

Ellen lachte kort. "Je wilt dat ze je vrijpleit. Dat ze zegt: nee Thomas, ik wíl dit, jij bent anders dan andere mannen." Ze trok een wenkbrauw op. "En dan? Bedankt ze je zeker voor het redden van haar?"

"Ik probeer gewoon een gesprek te voeren met iemand die ik interessant vind."

"Je vindt haar lekker." Ellen pakte de wijnkaart, bladerde er doorheen zonder te kijken. "Laten we eerlijk zijn. En als een mooie vrouw zegt dat ze alles doet wat jij wilt, kun jij niet wegblijven. Zeker niet als je weet wat dat betekent."

Thomas keek naar Eva. Ze zat doodstil. Dezelfde donkere ogen die gingen twinkelen als een stagiair iets goed deed. Die zachter werden als ze over de kinderen van haar zus praatte. Maar nu wist hij niet meer of die herinneringen echt waren, of dat hij ze had verzonnen om te rechtvaardigen wat hij eigenlijk wilde.

"Waarom doe je dit?" vroeg hij aan Ellen. "Als elke man die haar vraagt meteen een roofdier is, waarom dit hele circus dan opzetten?"

"Je wordt beoordeeld op je bereidheid om mee te doen."

"Aan iets dat jij hebt bedacht." Hij schudde zijn hoofd. "Jij hebt de deur gebouwd. En nu sta je mannen te veroordelen omdat ze erdoorheen lopen. Wat had ik dan moeten zijn, een monnik?"

"Minder egoïstisch," zei Eva zacht.

Ze draaiden zich allebei naar haar toe. Ze had niet bewogen. Maar iets in haar blik was verscherpt.

"Jij denkt dat ik egoïstisch ben," zei Thomas. Het voelde alsof ze hem in zijn maag had gestompt.

Ze hield haar hoofd schuin. Een klein gebaar. "Je hoorde me zeggen dat ik verplicht was. Dat ik daarom alles zou doen wat je wilde."

Stilte.

"En hier zit je."

Niet eens een beschuldiging. Gewoon een vaststelling. Dat was bijna erger.

"Waar hoop je eigenlijk op, Thomas?" Ellen draaide haar wijnglas rond. "Loop me er eens doorheen. Je vraagt de mooie, nieuwe en vooral jonge collega mee uit. Ze vertelt je dat ze een arrangement heeft. Dat ze daarom alles zal doen wat je wilt, maar dat iemand anders, en dat ben ik, het moet goedkeuren. Er zijn mannen die hard zouden wegrennen. Jij hoorde het en maakte een reservering."

Hij had geen antwoord klaar. De kaars tussen hen flakkerde, legde schaduwen over Eva's gezicht. Dat beheerste, geduldige gezicht.

"Ik weet het niet," gaf hij toe. "Ik dacht het wel te weten."

Eva's mondhoeken krulden iets omhoog. Geen echte glimlach. "Dat is het eerste eerlijke dat je hebt gezegd."

De ober kwam brood brengen. Hij keek van Ellen naar Eva en terug, en toen hij Thomas aankeek gaf hij een kort knikje. Die blik van: mazzelaar. Twee vrouwen. Goed bezig.

"Mag ik je iets vragen?" zei hij toen de ober weg was.

"Vraag maar," zei Eva.

"Wil je hier zijn? Niet of je verplicht bent, dat snap ik. Maar als Ellen er niet was geweest, had je dan ja gezegd?"

Eva keek hem aan. Lange stilte.

"Daar ga je geen antwoord op krijgen."

Ellen gniffelde.

"Ik probeer alleen..."

"Ik weet wat je probeert," zei Eva.

"Is dit omdat Ellen je..."

"Nee."

"Maar..."

"Gaan jullie de hele avond dit gisspelletje spelen?" Ellen zuchtte. "Want dan haak ik nu al af."

Ellen zette haar glas neer. "Dus waar zijn we nu? Precies waar we begonnen. Je wilde iets wat niet van jou was. Je nam het toch."

"Wat heb ik genomen? Ik heb een vrouw mee uit eten gevraagd. Ze zei ja. Ik kwam opdagen."

"Wil je eerlijkheid?" Ellen leunde achterover, arm over de rugleuning. "Prima." Ze gebaarde naar Eva. "Niet jouw onderwerping, laat dat duidelijk zijn. Mijn onderwerping. En dat is geen geheim, ze zou het zelf zeggen als je het vroeg. En ja, ik kan met haar doen wat ik wil. Plagen, vastbinden, een beetje pijn als ze het verdient." Ellens stem was vlak. Zakelijk. "Maar er zit een grens aan hoeveel een vrouw een andere vrouw kan vernederen. We lopen tegen een plafond aan. Tenzij..." Ze glimlachte. "Tenzij we er een man bij halen. Een man hoeft niet eens zijn best te doen om een vrouw zich gebruikt te laten voelen. Hij hoeft alleen maar op te komen dagen en iets te willen."

Thomas voelde zijn gezicht warm worden. "Dat is nogal een negatief beeld van..."

"Van mannen?" Ellen trok een wenkbrauw op. "Denk je dat ik dit van een afstandje heb bedacht? Denk je werkelijk dat Eva hier zou zitten als mannen zouden zijn wat jij nu pretendeert te zijn?" Ze lachte. "Ik date mannen, Thomas. Regelmatig. Met plezier. Ik heb er nu een. Lieve vent. Architect." Ze zweeg even. "Hij heeft Eva ook gevraagd, weet je. Twee jaar geleden. Ze gaf hem dezelfde voorwaarden als jou."

Hij slikte met moeite. "En?"

"Hij liep weg. Zei dat hij dat niet kon, dat het niet goed voelde, vroeg of ze oké was." Ellens glimlach werd zachter. "Dat vond ik interessant. Dus ik stelde me voor. We zijn nu twee jaar samen."

Thomas keek naar Eva. Ze glimlachte. Echt, dit keer. Warm. Het was dezelfde glimlach die hij op kantoor had gezien, gericht op stagiairs en receptionisten en iedereen die een beetje vriendelijkheid nodig had. Nu was hij gericht op de herinnering aan een man die had gedaan wat Thomas niet kon. Het voelde alsof de tafel wankelde. Het hele restaurant.

"Hij weet niet dat dit arrangement nog bestaat," ging Ellen verder. "Als hij erachter kwam zou hij kapot zijn. Weet je waarom?"

Thomas zei niks.

"Omdat hij zich zou afvragen wat er mis was. Niet wat er te halen viel." Ze liet het hangen. Buiten reed een auto voorbij, koplampen gleden langs het raam. "De mannen waar ik mee ga hebben zelfrespect. Normen die niet afhangen van wat er toevallig beschikbaar is. Ze lopen niet door elke deur die openstaat." Ze keek hem aan over haar bril. "Jij had er een van kunnen zijn. Je koos anders."

"Dus dit is een hobby? Je gewone leven, je architect, en dan dit erbij?"

"Eva en ik kennen elkaar vanaf de basisschool." Ellens stem werd iets milder. "Op de middelbare was ik de eerste die ze het vertelde. We hebben geëxperimenteerd. Uitgezocht wat werkte." Ze keek naar Eva. Genegenheid, ja. Maar ook iets bezitterigs. Zoals je naar een motor kijkt die je al twintig jaar onderhoudt. "Ze is mijn oudste vriendin. Ze is ook dit. Allebei waar."

Haar blik ging terug naar Thomas. "De mannen die hier terechtkomen hebben zichzelf al gesorteerd. Ik maak niemand slechter. Ik bied alleen de gelegenheid."

"Waarvoor?"

"Voor Eva om te zijn wat ze is. En voor mannen zoals jij om te bewijzen wat júllie zijn." Ellen tikte met haar nagel op tafel. "Iedereen wint. Behalve dat jij niet mag doen alsof je anders bent. Je bent hier niet ondanks het arrangement. Je bent hier vanwege."

Thomas keek naar Eva. Ze zat weer stil, handen gevouwen, gezicht gesloten.

"Is dat zo?" vroeg hij. "Zie jij het ook zo?"

"Ellen heeft geen ongelijk." Nauwelijks hoorbaar.

"Dat vroeg ik niet."

Eva dacht na. Het kaarslicht ving haar ogen. "Allebei kan waar zijn. Dat maakt het bijna interessant."

"Interessant." Thomas lachte kort. "Ik ben hier om je te vernederen, en jij vindt het interessant."

"Wat je nu doet is inderdaad tamelijk interessant." Weer dat schuine hoofdje. "De vernedering is structureel. Dat zou met iedereen gebeuren. Maar jij stelt vragen die de meesten niet stellen."

"De meesten?"

Ellen mengde zich erin. "Het zijn er nog niet bijster veel Thomas, maar je bent niet de eerste. En je wordt ook zeker niet de laatste. Ze denken allemaal dat ze anders zijn. Ze hebben allemaal redenen." Ze bekeek haar nagels. "En dan denken ze dat als ze dit volhouden, haar genoeg "diepe" berichtjes sturen, genoeg afspraakjes, ze zich, haar echte 'zich' vanzelf zal geven."

"Dus dit is een test die mannen niet kunnen halen?"

"Er valt niks te halen." Ellens stem was vlak. "Het falen zit in het vragen. In het type mens zijn dat de voorwaarden hoort en toch blijft."

"Waarom het dan doen?"

Ellen keek naar Eva. Er ging iets tussen hen door.

"Omdat ze het moet weten," zei Ellen zacht. "Steeds opnieuw. Dat ze gelijk heeft over hoe mannen zijn." Thomas liet dat zakken.

"Dus ik ben bewijs," zei hij. "Bewijs dat mannen zijn wat jullie denken."

"Ben je dat niet?" vroeg Ellen.

"Ik weet het niet meer." Hij wreef over zijn gezicht. "Een uur geleden dacht ik dat ik een normale vent was die iemand mee uit vroeg die hij bewonderde. Nu ben ik opeens het levende bewijs van alles wat er mis is met mijn hele geslacht."

"Zit je dat dwars?"

"Het verwart me. Want ik weet niet of je iets beschrijft wat waar is, of dat jullie een systeem hebben gebouwd dat het waar máakt." Hij keek naar Ellen. "Jullie hebben de regels gemaakt. Jullie hebben de val gezet. En dan veroordelen jullie elk dier dat erin loopt."

Eva's ogen flikkerden. Interesse misschien. Herkenning.

"En toch," zei Ellen, "liep je erin."

"Ja. Dat ontken ik niet." Thomas ging rechter zitten. "Maar ik probeer te snappen of er een versie van dit is die niet van tevoren vaststaat."

"Waarom zou je dat willen?"

"Omdat ik je niet wíl gebruiken." Hij keek naar Eva. "Ik weet hoe dat klinkt na dit alles. Maar ik wilde met je eten. Praten. Ik wilde..."

"Wat?" Haar stem was zacht.

"Ik wilde dat je mij zou kiezen. Terwijl ik wist dat je dat niet kon."

Het bleef hangen. Eva's lippen gingen iets van elkaar, maar ze zei niks.

"Eindelijk," zei Ellen langzaam. En ze klonk niet meer minachtend.

"Maandenlang heb ik de moed verzameld om je mee uit te vragen, Eva." Thomas hoorde zichzelf, hoorde hoe het klonk, maar ging toch door. "Je doet alsof dat niks is. Alsof ik me zomaar overgeef aan mijn lusten."

"Ik zag dat je bleef om de nieuwelingen te helpen. Dat je nooit de eer pakte als je dat kon. Dat je vriendelijk was op een manier die moeite leek te kosten." Hij zweeg. "Ik vertelde mezelf dat dát was waarom ik anders was."

Eva keek hem aan. Iets bewoog achter haar ogen. Geen verzachting precies. Herkenning. Of minachting. Waarom zou het überhaupt haar probleem zijn dat hij de ballen niet had om haar eerder te vragen.

"En nu snap je," zei ze zacht, "dat het niks uitmaakte."

"Voor mij wel."

"Maar het hield je niet tegen." Ze keek hem aan. "Je zag al die dingen. Je bouwde er een heel verhaal omheen. Over wie ik ben, over wie jij bent omdat je me zo zag. En je zit hier nog steeds."

Het was meelevend, maar verplicht meelevend.

"Zelfs met de voorwaarden," zei Ellen.

"Zelfs met de voorwaarden." beaamde hij. Het was weer een stomp. Zo voelde haar meedogenloos onschuldige blik.

Ellen was lang stil. Toen glimlachte ze. Alsof een som uitkwam.

"Dus wat wordt het, Thomas?"

Hij knipperde. "Hoe bedoel je?"

"Je noemde jezelf een dier in een kooi. Maar de kooi staat open." Ze gebaarde naar de deur, de straat daarachter. "Je kunt nu weglopen. Als mens naar buiten. Jezelf wijsmaken dat je de test hebt doorstaan." Ze wachtte. "Of je trekt de kooi zelf dicht. Je gaat mee naar het hotel. Je neemt wat je wordt aangeboden, wetende wat dat over je zegt." Haar stem daalde. "Je gebruikt haar. En goed ook, precies waar je al die tijd over fantaseerde. Je bevestigt alles wat we al wisten."

Ze duwde haar bril recht. "En als je er goed in bent..."

"Goed?" Thomas snoof. "Ben ik nu jullie giggolo, jullie himbo, omdat jullie er een lul bij moeten hebben?"

"Laat me uitpraten." Ellen hief een hand. "Maar je hebt een punt. 'Goed' was niet het juiste woord. Je wordt niet afgerekend op je prestaties, althans, niet zoals jij als man denkt." Ze nam een slok. "Als je kunt blijven wat je bent. Een man. Een dier. Zonder zachter te worden, en dan heb ik het niet over je erectie, dan kun je terug blijven komen. Zolang ik het interessant vind. Zolang je hongerig blijft naar haar misbruik." Haar glimlach werd scherper. "Het stopt als je haar als een mens gaat behandelen. Als je te lief wordt. Als je vergeet wat dit is en denkt dat het iets anders wordt. Dan verveel ik me, en dan ben je je toegang kwijt. Dus als je haar wilt houden, moet je blijven zijn waar je je voor schaamt. Elke keer opnieuw."

Thomas' keel was nog steeds droog. "Dat is geen keuze. Dat is een val zonder uitweg."

Ellen grinninkte. "Zou ook een waardeloze val zijn, zo'n eentje met een uitweg. We zijn er in ieder geval eerlijk over."

"En als ik..." Hij aarzelde. "Ze wil mij niet. Ze is verplicht. Dat is niet..."

Ellen lachte. "Thomas toch. Je denkt dat ze dit niet wil?" Ze keek naar Eva. Eva keek terug met iets wat geen glimlach meer was.

"Eva heeft er duidelijk zin in. Ze is opgewonden. Elke keer dat een man zoals jij haar gelijk geeft, wordt ze nat. Dat gespartel van jou, dat gesputter tegen hoe inadequaat je bent, ze glibbert nu al van haar stoel. Elke keer dat er een faalt, wordt alles bevestigd wat ze altijd al wist. En dan mag ze zichzelf helemaal aan die waarheid geven. Van mij." Eva's gezicht veranderde niet, maar er kroop kleur omhoog langs haar hals.

"Ze doet álles wat je wilt. Niet omdat het moet. Maar omdat jouw bereidheid om het te nemen precies is wat haar opwindt. Jouw falen is haar voorspel."

"Als je bewijs wilt, pijpt ze je hier onder de tafel. Toch, Eef?" Eva schoof al, haar handen gingen naar de rand van het tafellaken.

"D-dat hoeft niet!" zei Thomas snel. Mijn zijn broek stond al strakker. Ellens blik te zien wist ze dat ook.

Eva leunde terug. Handen weer gevouwen. Even zag hij iets in haar blik. Geamuseerd misschien. Of teleurgesteld dat hij haar had tegengehouden. Hij wist niet wat erger was.

"Zie je?" zei Ellen. "Ze wil dit. En het heeft niks met jou te maken. Jij bent het instrument. Het bewijs." Ze glimlachte. "O, ze geeft zichzelf wel hoor, maak je geen zorgen. Haar keel gaat diep. Ze slikt alles. Ze doet alles. Rijdt je helemaal gek. Je hebt geen idee hoe hard ze klaarkomt als ze eenmaal op gang is." Ze liet het beeld hangen. "Ze komt niet klaar door wat jij doet. Ze komt klaar door wat jij bent. Wat jullie allemaal zijn."

Ellen keek naar de voorkant van het restaurant. "Die ober? Ik zag dat knikje. Als hij had gevraagd of hij mee mocht doen, had je haar vanavond gespitroast. Of niet, Eef?"

Eva's gezicht verraadde niks. Ellen had kennelijk nog het keukenpersoneel er bij uit kunnen nodigen en het was haar om het even. Het ging haar om het contract. Haar eigen contract, dat ze hoe dan ook nooit zou verbreken. Dit was haar wereld. Dit was haar gelijk.

Ellen boog naar voren. "Weet je wat het probleem is met mannen zoals jij? Jullie zijn zo glad. Gladder dan Eva d'r snee die ik zojuist nog geschoren heb." Hij voelde hoe hij slikte. "Glad op LinkedIn, glad op de vrijdagmiddagborrel, glad op jullie vakantiefoto's op Instagram, al die veilige nietszeggende takes tijdens de zoveelste verkiezingen. Alles glijdt er gewoon af. Je bewondert haar, je respecteert haar, je hebt haar-" ze trekt aanhalingstekens in de lucht, "-echt gezien. En ze kan er niets mee. Helemaal niets. Vroeger sloeg een man je tegen je kont, je gooide je wijn in zijn gezicht, hij gaf je een knipoog, en je wist het. Nu krijgt ze dit. Collegiale interesse. Oprechte bewondering. Oh ja, en vooral veel likes op Instagram, lekker veilig, of niet Thomas? Maar goed, jij vroeg haar in ieder geval nog op een date, een echte, maar heb je enig idee hoeveel mannen haar op de koffie hebben gevraagd om "netwerkmogelijkheden" of haar "carrièretraject" te bespreken? Mannen die hun oerdriften zo netjes hebben ingepakt dat ze zelf niet meer weten dat het er is."

Ze leunde achterover. "Dus nog een keer: wat wordt het?"

Thomas keek naar Eva. Ze keek terug. Nog steeds geduldig. Maar niet meer hetzelfde. Er zat iets nieuws in die donkere ogen. Minachting. De stille zekerheid van iemand die kijkt hoe een man precies uitkomt waar ze hem verwachtte.

En eronder: een uitdaging. Bewijs me ongelijk. Durf je?

Hij besefte, met iets als duizeling, dat haar minachting haar alleen maar mooier maakte. Haar walging. Die blik had hem moeten afstoten. Had hem moeten laten weglopen, beter zijn dan het patroon. In plaats daarvan wilde hij die blik van dichtbij zien. Te dichtbij. Wilde hij zien hoe hij veranderde. Wilde hij weten hoe ze keek als ze gelijk kreeg.

Al die maanden van haar vriendelijkheid opmerken. Haar geduld. Haar stille fatsoen. En dit was waar het op uitdraaide. De gevatte opmerkingen die hij had voorbereid, de veilige grapjes om haar aan het lachen te maken. Dezelfde krampachtige trucs die ze al honderd keer hadden gezien.

Wat ben ik dan?

Hij wist het antwoord al.

"Een dier," zei hij zacht. "Ik ben een dier."

Eva's gezicht veranderde niet. Maar iets in haar houding ontspande. Een hypothese bevestigd. Een sleutel die omdraait.

"Ja," zei Ellen. Ze stond op, pakte haar tas, en keek op hem neer met iets wat op respect leek. Respect voor een proefdier in een kooitje die wederom hun hypothese bevestigde. "Dat ben je."

Ze streek haar rok glad. "Het hotel is drie straten verderop. Laat dit diner maar zitten, we laten wel wat bezorgen. Eva, afrekenen. Laat je nummer maar op het bonnetje voor die ober, voor als onze gladjakker hier toch nog afhaakt."

Eva was al opgestaan en op weg naar de bar. Thomas keek haar na. Hoe haar donkere haar bewoog. Hoe de zwarte jurk langs haar lichaam viel. Ze was dezelfde vrouw als op kantoor. Professioneel daar, dit hier. Ze was altijd al beide geweest. Hij had alleen gezien wat hij wilde zien.

Hij stond op, trok zijn jasje recht, en volgde hen de nacht in.

Achter hem flakkerde de kaars op hun tafel en doofde.

Er zijn nog geen trefwoorden voor dit verhaal. Welke trefwoorden passen volgens jou bij dit verhaal?

Ontzettend bedankt voor je hulp!

Ontzettend bedankt voor je hulp!